rozmiar czcionki A A A

Polskie tłumaczenia Biblii

Krótka charakterystyka historii tłumaczeń Biblii na język polski, do początku XX wieku.

czas
sporządzenia

opis

języki
źródłowe

1280 Tzw. Psałterz Kingi, używany przez 2 i pół wieku w różnych odpisach i odmianach, jeden z nich (Psałterz floriański) napisany w języku łacińskim, polskim i niemieckim, znaleziony w 1827 roku w austriackim opactwie Sankt Florian, koło Linzu. Wydanie drukowane ukazało się w 1834 roku, pod nazwą Psałterza Królowej Małgorzaty. Istnieje teoria, że powstał w Kłodzku w 1399 w klasztorze kanoników regularnych. 197 kart tegoż psałterza znajduje się w Muzeum Narodowym, oraz inna jego kopia (Psałterz puławski) znajdował się w Puławach, w tzw. Domu Gotyckim - przebudowie dawnego pawilonu parkowego, wydany z rękopisu należącego do książąt Czartoryskich) z drugiej połowy XV w. był wydawany do XVI wieku, znany głównie z przedruku Jana Działyńskiego. Liczy sobie 312 bogato ilustrowanych kart. Obecnie przechowywany w Muzeum Czartoryskich w Krakowie.

?

XIV-XV w. Cytaty w "Kazaniach świętokrzyskich" i "Kazaniach gnieźnieńskich".

?

1453-1455 Biblia królowej Zofii zwana "szaroszpatacką", sporządzona na życzenie czwartej żony Władysława Jagiełły, księżniczki holszańskiej. Tłumaczenia dokonał z łacińskiej Wulgaty i druków staroczeskich królewski kapelan Jędrzej z Jaszowic. Pisana gotykiem w dwóch kolumnach po 35 linijek. Zawierała pierwotnie 470 kart, zachowało się 185 - pierwszy tom. Karty drugiego tomu znaleziono we Wrocławiu, Królewcu, a także w Saros Patak na Węgrzech.

łacina

XV w. Przekład odkryty przez Brückner'a, wydany w 1556 roku jako Nowy Testament Szarffenbergera w Krakowie

?

1480 Cytaty w tzw. Modlitwach Wacława - psałterzu prawdopodobnie będącego inną redakcją psałterza puławskiego.

?

1514 Początek Ewangelii wg Jana, wydany przez Hallera w Krakowie

?

1532 Psałterz Krakowski

?

1539 Psałterz w przekładzie Walentego Wróbla

?

1545 Psałterz w przekładzie Mikołaja Reja

?

1551 W kwietniu tego roku wydano Ewangelie wg Mateusza z ogromnym komentarzem w przekładzie Stanisława Murzynowskiego, luteranina, pierwszy polski przekład wydany drukiem. W październiku wydano czterech ewangelistów, zaś w 1552 roku ten sam wydawca, Seklucyan, wydał Dzieje Apostolskie i Listy, zaś w 1553 wydał w Królewcu cały Nowy Testament Murzynowskiego.

łacina i ?

1556 Nowy Testament w przekładzie Marcina Bielskiego, katolika, wznawiany jeszcze w 1564, 1566, 1568.

łacina i ?

1558 Wierszowany psałterz w przekładzie Jakuba Lubelczyka wydrukowany w drukarni Macieja Wirzbięty.

?

1561 Pierwszy drukowany polskojęzyczny przekład całej Biblii, dokonany przez Jana Nicza, księdza katolickiego ze Lwowa, wykładowcę Uniwersytetu Jagiellońskiego, z Wulgaty, znany jako Biblia Leopolity. Przekładu Nicz dokonał na zlecenie Marka i jego syna Stanisława Szarffenbergów. Przekład dedykowano Zygmuntowi II Augustowi. Gigantyczną księgę zaopatrzono w 284 drzeworyty obrazujące różne sceny biblijne.

łacina

1563 Cała Biblia w przekładzie zespołowym wielu polskich oraz jednego francuskiego kalwina, znana jako Biblia Brzeska, lub Pińczowska, czasami zwana radziwiłłowską. Wznawiana w częściach i całości w latach 1564, 1580, 1585, 1593.

hebrajski
greka
łacina
francuski

1570 Cała Biblia w przekładzie Szymona Budnego, arianina, pastora z Łoska (pow. oszmiański, woj. wileńskie), wydana nakładem M. Kawieczyńskiego drukarza w Nieświeżu, stąd też czasami zwana Biblią nieświeską. Tym pierwszym wydaniem był Nowy Testament i apokryfy Starego Testamentu. Drugie wydanie (nieświesko-zasławskie) ukazało się w 1572 a kolejne w 1574.

hebrajski
greka
łacina
niemiecki

1577 Nowy Testament wydany w Rakowie, w przekładzie Marcina Czechowica, arianina, urodzonego w 1532 roku w Zbąszynie "ministra zboru małego Chrystusowego w Lublinie". Zmarł w 1613.

łacina i ?

1579 Psałterz w przekładzie Jana Kochanowskiego, do 1642 ponad 20 wydań

?

1594 Najpierw (1594) Nowy Testament oraz Psałterz, następnie Stary Testament (1596) w przekładzie księdza katolickiego, jezuity Jakuba Wujka. Całą Biblię wydano dopiero 27 lipca 1597, po zrewidowaniu przekładu przez komisję jezuicką pod przewodnictwem księdza Grodzickiego.

łacina
greka

1605 Psałterz w przekładzie Macieja Rybińskiego, luteranina, który pełnił obowiązki ministra zboru w Wieruszowie.

?

1632 Cała Biblia, jako wynik rewizji Biblii Brzeskiej, czeskiej (1579-1593), francuskiej, łacińskiej Pagninusa i Wulgaty, dokonany przez Daniela Mikołajewskiego, seniora zborów kujawskich, oraz Jana Turnowskiego seniora jednoty braci czeskich w Wielkopolsce, znana jako Biblia Gdańska.
Wydana także później w 1660 w Amsterdamie i jeszcze wielokrotnie w XVIII, XIX i XX wieku.

polski
czeski
francuski
łacina
greka
aramejski
niemiecki

1688 Psałterz w przekładzie Wojciecha Tylkowskiego

?

1786 Psałterz w przekładzie Franciszka Karpińskiego

?

1878 Psałterz w przekładzie Kazimierza Bujnickiego, wydany pośmiertnie

?

1883 Psałterz w przekładzie Izaaka Cylkowa

hebrajski

1914 Cały Stary Testament w przekładzie Izaaka Cylkowa

hebrajski




Zakaz kopiowania, rozpowszechniania części lub całości bez zgody redakcji Biblia ™.

Tłumaczenia

Copyright © by Biblia ™ | mapa witryny | login